Weet die waarheid – graanvlokkies – regte woorde

MAANDAG 28 MAART 2005

10:36

Ek stap uit by die fotowinkel, kom by my fiets, wil my masker opsit. Ek voel aan my broek, kyk in my boeksak, sien dit hang nie aan die stuurstang nie. Ek stap terug in die winkel in en gooi ’n vinnige blik oor die toonbank, en lei af dat ek die masker verloor het tussen die bank en die fotowinkel. Ek klim op die fiets en trap weg.

Oor die volgende twee of drie minute is ek ’n funksionerende organisme: ek neem verkeer in ag, voetgangers, rooi ligte, groen ligte; ek draai in die regte stegies en strate links of regs; ek beheer my spoed, trek die remme waar nodig, en stop waar ek moet. Ek is ook besig met intelligente denkprosesse: om foto’s van ’n digitale kamera op CD te kry, reken ek, is onnodig, want ek het klaar al die foto’s op my rekenaar; ek dink ook daaraan dat die ou gesê het ons druk sommer die memory card in die rekenaar op sy toonbank, gaan deur die foto’s, en dan merk ons net watter ek wil laat druk.

Dan, skielik, besef ek die masker is oor my kennebak getrek. Dit was die heeltyd op my gesig. Ek was net nie bewus daarvan vir die twee of drie minute wat ek in volle menslike funksionering modus was nie.

En so, dames en here, is dit met vele ander waarhede.

[08/06/15: Mense dink maklik as X die waarheid is, of as Y nie die waarheid is nie, sal hulle dit tog weet. Ons besef nie altyd hoe ten volle ons bewus kan wees nie, hoe wakker ons kan wees, en nugter, en intelligent, en hoe ons suksesvol kan funksioneer in komplekse verhoudings en situasies, en hoe ons in al hierdie tyd totaal en al onbewus kan wees van ’n waarheid wat ons so te sê in die oë staar nie. Dit geld ook vir religieuse oortuigings. Mense sal 100% glo aan iets, en dink as dit nie waar is nie, sou hulle “geweet” het, omdat hulle ten volle bewus is van dinge om hulle, en omdat hulle nugter en intelligent is, en ten volle funksioneer in komplekse situasies elke dag. “Hoe kan ek elke dag funksioneer soos ek doen,” sal hulle vra, “en nie vermoed daar’s iets fout nie?”]

13:55

Twee dinge: Ander se beskouings van jou, en ander se beskouings van hulleself soos hulle dink jy hulle sien.

14:56

Nou net onthou van die frase wat ek ’n paar dae gelede al wou noteer: Die kaart is op die tafel – oorweeg dit, verwerp dit, aanvaar dit, of kritiseer dit.

15:52

Die Groot Apostel van Kreatiwiteit en die Evangelie van ’n Buitengewone Lewe

DINSDAG 29 MAART 2005

15:08

“Die prys van graanvlokkies en tamaties het gestyg in sekere supermarkte en kleiner winkels, maar die graad nege leerlinge in Kirgistan se Biologie huiswerk is minder as verlede week.”

“Ek vang dit nie.”

“Presies.”

15:10

Daar was al baie tye in my lewe wat ek probleme geïdentifiseer het, dit geanaliseer het, wat ek moontlike oplossings uitgedink en oorweeg het en dan, skielik … is die probleem oor en verby. Dan dink ek gewoonlik: “O, nou ja, daar het jy dit.”

15:14

Die prys van graanvlokkies en tamaties, en die graad nege leerlinge in Kirgistan.

DONDERDAG 31 MAART 2005

09:49

Om tande te borsel is ’n kwessie van selfonderhoud. Mens borsel nie net tande wanneer jy ’n probleem het met jou tande nie; jy doen dit juis om probleme te verhoed. So is daar ook ander aspekte van jou lewe waar selfonderhoud toegepas moet word as ’n voorsorgmaatreël, en nie as ’n noodmaatreël nie.

Dit is belangrik om die regte woorde te koppel aan die regte prosesse – selfde met ’n pampoen wat nie ’n tamatie genoem moet word nie.

23:03

Indien die mens se bestaan ’n doel dien, impliseer dit noodwendig dat daar beplanning en/of ontwerp was, voor die mens se bestaan?

______________________

Platsak – eie geselskap – koop jou tyd

MAANDAG 21 MAART 2005

12:32

Om platsak te wees, in ’n nuwe verhouding, en om ’n elektriese ketel te begeer.

17:26

Weereens: verveling lei tot neerslagtigheid omdat jy waardeloos voel op daai oomblik – of dan omdat jy ervaar ’n dramatiese verlies, of dramatiese vermindering van die waarde van jou lewe op sekere tye. Werk dit teë! Beveg verveling!

20:56

Om (weer) platsak te wees voel asof ek steeds in die kloue is van die kragtigste faktor wat my gemaak het wat ek is vandag. Dis een van daai ervarings wat jou toets, wat jou geloofwaardigheid toets, wat vir jou sekerheid gee of dit wat jy sê (of skryf) en wat in werklikheid jou lewe is op ’n daaglikse basis, steeds eg is.

Nietemin, ek hoop hierdie is die laaste keer in my lewe wat ek sonder geld sal wees. Ek meen, behalwe vir die inspirasie wat dit loswikkel, is die frustrasie baie werklik.

DINSDAG 22 MAART 2005

As ek so gelukkig en tevrede was met my eie geselskap soos ek altyd ewe verwaand beweer, sou ek gelukkig en tevrede gewees het met my eie geselskap wanneer ek kort reise onderneem. ’n Hele paar ervarings oor die jare vertel egter ’n ander storie.

Dit kan dus gesê word dat ek gelukkig en tevrede is met my eie geselskap binne ’n spesifieke omgewing, dit wil sê ’n omgewing waar ek geen betekenisvolle verskyning hoef te maak nie, maar ook veral waar ek kreatief uiting kan gee aan wat ek dink en voel.

[Ek voel nie eensaam wanneer ek alleen is nie, maar wanneer ek moet verskyn – dan het ek ’n maat nodig, iemand anders om mee te gesels en die ervaring mee te deel.]

DONDERDAG 24 MAART 2005

Die PUNT is: mens moet jou eie tyd koop! Jy moet as’t ware jou eie lewe loskoop van die stryd om basiese oorlewing, en al die onvrye verskynings wat dit op jou forseer, of van jou vereis!

______________________

Gedagtes – bazaar – maatreëls

SATERDAG 12 MAART 2005

Sommige van die gedagtes wat in ’n mens se kop ontstaan en wat jy dalk neerskryf, het net waarde vir jouself, en soms net in ’n spesifieke periode van jou lewe. Ander gedagtes het potensieel waarde vir veel meer mense as net die een wat die gedagte op ’n sekere wyse genoteer het. Hierdie gedagtes, of idees, is belangrik: die tipe idees wat deur enige een kan vloei, uit, na ander mense toe, wat deur hulle opgeneem en persoonlik gemaak word vir hul eie lewens.

WOENSDAG, 16 MAART 2005

15:11

Uit die China Post: “[If you] understand the origin of [your] fear, the origin of [your] status […], [you will] discover that life can be different.”

15:59

Soveel beelde, soveel woorde … dis asof daar ’n [N.] konferensie in my kop aan die gang is wat dreig om in ’n bazaar te ontaard! Ek voel wel elke nou en dan hoe ’n obsessie nader kruip, soos ou spoke, om haar te vertel, om haar te wys, wie ek “werklik” is.

Natuurlik het sy ’n eintlik goeie idee het wie en wat ek is. My werklike obsessie is die PROSES wat gelei het tot hierdie punt. En die proses sluit in eensaamheid, alleenheid, wanhoop, stryd met die oorblyfsels van godsdienstige oortuigings, ’n soms desperate behoefte aan die tipe liefde wat jy voel aan jou vel, onsekerheid, moedeloosheid, eksistensiële angs, vervreemding van my geboorteland, my familie, en op tye selfs die enkele vriende wat ek hier het. Dit – dit is wat ek aan haar wil openbaar!

VRYDAG 18 MAART 2005

09:30

Ek het ’n bepaalde beskouing gehad van myself voor ek vir [N.] ontmoet het. Die beskouing het ingesluit dat indien ek op my eie gelukkig moet wees, dit dan so sal wees. (Ek het nooit aanvaar dat dit noodwendig so sal wees nie, maar ek het geweet dat ek gekonfronteer is met die baie werklike moontlikheid.) Ook my siening van myself as ’n “verligte enkeling” het onderstreep dat ek nie intieme bevestiging nodig het vir wie en wat ek dink ek is nie.

En toe arriveer sy.

En toe kom die gedagte dat om tyd terug te draai en weer sonder haar te wees … dat dit moeilik sal wees.

So ook het sy ’n sekere beskouing van háárself gehad, voor ek ’n verskyning in haar lewe gemaak het. Hierdie beskouing het ingesluit dat sy op haar eie geluk moet vind as ’n man wat aan haar toenemend hoë standaarde voldoen, nie oor haar pad kom nie. Soos ek, het sy sekerlik gehoop dat sy nie die res van haar lewe alleen hoef te wees nie; soos ek het sy geweet die moontlikheid draal agter haar aan soos ’n skadu op ’n sonnige, wolklose dag. Sy het ook toenemend aan haarself begin dink as sterker as van die vroulike karakters met wie sy al tyd gespandeer het. Dat sy nie gesien moet deur ’n man as behoeftig nie, het haar eie troetel obsessie geword.

En toe verskyn ek op haar toneel. En toe ontwikkel sy die gevoel wat sy nou het. En toe onthou sy hoe sy gevoel het oor haarself, en oor mans in die algemeen, voor my verskyning. En sy neem waar hoe sy teenoor my voel.

Sou die teenstrydigheid haar ook angstig maak?

12:18

Mens ontmoet iemand, en as jy weer kyk, het jy ’n koorsagtige behoefte ontwikkel aan haar teenwoordigheid in jou lewe. Jy verval in ’n toestand van paniek want jy wéét, jy weet as hierdie persoon onttrek, is jy in jou moer in. En jy vind dat jy stil-stil begin met die konstruksie van maatreëls, net vir in geval … en op so ’n manier dat dit nie die proses waarmee julle besig is, te veel sal belemmer nie.

Wat ek wil voorstel is eenvoudig: Fok die maatreëls. Gee oor. Maak oop jou hart. En as die proses nie lei tot die resultate waarvoor jy in jou beste oomblikke hoop nie, dan tel jy maar van vooraf die stukke op – en stukke sal dit wees! Maar jy weet jy moet dit doen, want as jy nie die stille konstruksie van maatreëls staak nie, sal ook sy stilletjies begin bou aan maatreëls van haar eie. Waar laat dit julle?

Nee, laat vaar die maatreëls. Bevry jouself van vrees en onsekerheid. Leef … en as dit nie uitwerk nie, sal jy ten minste weet, en onthou.

17:23

Gisteraand drink ons tee in die dorp. Ek spot dat ek steeds ’n bietjie gespanne voel as ek by haar is.

“Hoekom?” vra sy. “Dis net ek.”

______________________

Wildernis – Oomblik van Geboorte

SATERDAG 5 MAART 2005

As jy iets vir ewig in jou hande wou vashou, en dit gly deur jou vingers, is jou hande ooit weer daarna dieselfde? Laat dit agter, nie soseer littekens nie, maar iets moois wat jou sal herinner aan die wonder waaraan jy wou vasklou?

WOENSDAG 9 MAART 2005

01:51

Jakobus die Woestynloper strompel die wildernis binne. Hy was al daar. Hy’t ’n rowwe kaart in sy kop. Maar wildernis, dit weet hy, is nie woestyn nie. En woestyn … is beslis nie die wildernis nie.

21:49

Die beroep wat ek vir myself gedefinieer het, of gekies het uit die talle moontlikhede waarmee ek gekonfronteer is sedert ek verneem het dat ook ék eendag ’n werkende volwassene sal wees, was dié van Digter.

Sal vele vra, “Digter? Jy moet sekerlik weet dat jy nooit bokant die broodlyn sal leef nie!”

Dit is dan ook so dat ek oor die jare bewus geraak het daarvan dat die wêreld waarin ek my plek in die son moet oop baklei, nie “digters” beloon met vaste betrekkings, ’n gereelde inkomste, ’n maatskappymotor of ’n mediese fonds nie. Ek moes derhalwe my gekose pad effens verbreed sodat ek, benewens gedigte skryf, ook ander genres kan benut om in fyn detail die wêreld te kan kritiseer waar ek nie dieselfde kompensasies kan geniet vir mý beroep as ’n tandarts, ’n straatveër, of ’n bankklerk nie.

DONDERDAG 10 MAART 2005

’n Mens bestaan net, tot jy gebore word.

Oftewel: Sommige mense bestaan slegs as dít wat aan hulle gegee is plus die resultaat van hul keuses tot op ’n punt – die resultaat van introspeksie, van kennis opdoen oor hulleself, van hulleself konfronteer, hulleself waarneem, van definieer wie en wat hulle wil wees. Indien hierdie proses van ’n bepaalde kwaliteit is, en indien hulle lank genoeg tyd daaraan spandeer, kan die oomblik wat daai bepaalde punt bereik word vir alle praktiese doeleindes beskou word as die Oomblik van Geboorte.

VRYDAG 11 MAART 2005

Vele dinge in my pad – littekens, vrese, onsekerhede, ervarings van die verlede wat maatreëls laat rys het soos forte in die woestyn … alles word onthou, maar agterweë gelaat ter wille van een ding – as jy weer glo, ten spyte van vrese en onsekerhede, weet jy dat jy jouself toelaat om te leef.

______________________

Alledaagse temas en tragedies wat meesleur

VRYDAG 4 MAART 2005

Tragedies soos die massamoorde wat die Nazi’s gepleeg het herinner mens aan die hopelose marteling waarin sommige mens die laaste maande, en soms jare, van hulle lewens gelei het.

Dit plaas die temas wat ek so nou en dan aanraak in ’n sekere perspektief – identiteit, bewussyn, omgewings wat bevorderlik is vir sekere dinge, ensovoorts. Hoe belangrik is hierdie temas in die aangesig van die tragedies wat mense al meegesleur het, en wat steeds daagliks mense se lewens verwoes? Ek meen, is dit nie waar dat hierdie tragedies op ’n baie meer primitiewe vlak van menslike ervaring is as “identiteit, bewussyn en omgewings wat bevorderlik is” nie?

Tog, ’n mens kan ook sê indien iets soos identiteit op redelike wyse benader word, as antwoorde gesoek word in ’n proses wat gekenmerk word deur kritiese denke, dit uiteindelik die potensiaal vir mensgemaakte tragedies kan ondermyn, dan nie?

Daar is ook die eenvoudige waarheid dat meer alledaagse temas presies die temas is wat besin sou word deur die intellektuele figure wat slagoffers geword het van tragedies soos die Joodse volksmoord. Onderwerpe waaroor ek so diep staan en peins wat amper ligsinnig voorkom as mens dink dat mense elders in die wêreld op daai oomblik stry om primitiewe oorlewing, is presies die temas wat vir hierdie intellektuele relevant sou wees, as dit nie was dat die See van Tyd hulle gegooi het op die Kuste van Tragedies nie.

______________________