Is “Brand Smit” ’n werkbare Homo sapiens model?

VRYDAG 16 JULIE 2004

Vraag vir bepeinsing: Ons is wat ons is (spesifieke “ek”) ten einde ons behoeftes te kan vervul. Indien ons behoeftes nie vervul word nie, kan dit gesê word dat wie en wat ons is, verkeerd is?

Hoekom is “ek” spesifiek tot omgewing? Indien die Homo sapiens in harmonie is met sy omgewing, as hy naastenby dieselfde lyk en klink as meeste ander Homo sapiens in die omgewing, en indien hy funksioneer binne die grense van aanvaarbare gedrag, sal hy ’n redelike kans geniet om sy behoeftes te kan bevrediging.

Wat beteken dit dan dat Homo sapiens “Brand Smit” migreer het vanaf Habitat Suid-Afrika na Habitat Taiwan? Dit beteken dat sy behoeftes nie bevredig was in eersgenoemde habitat nie; en selfs al het hy tot en met sy migrasie oorleef op ’n daaglikse basis, het hy die rooi lig van naderende vernietiging van sy persoonlike bestaan gesien flikker (ek praat geensins hier politiek nie – ek praat spesifiek van myself as individu).

Wat beteken dit dat Homo sapiens “Brand Smit” in Habitat Taiwan wil aanbly? Dit beteken hy ag hierdie spesifieke habitat as meer gunstig vir langtermyn behoefte bevrediging.

“Maar,” sal ’n mens sê, “van sy belangrikste behoeftes word nie tans bevredig nie, en as geluk hoofsaaklik ’n sintuiglike aangeleentheid is, is hy hoofsaaklik nie gelukkig nie.”

Wat staan ’n mens te doen?

“Brand Smit” het geword iemand wat kan oorleef in die spesifieke habitat waar hy homself tans bevind. Hy reken verder die identiteit wat hy vir homself geprakseer het, sal dit moontlik maak vir hom om ook sy behoeftes te kan bevredig in ander omgewings. Maar onrus broei … sy identiteit is net oënskynlik ’n werkende model!

Is my Homo sapiens model goed genoeg om my behoeftes te kan bevredig op hierdie spesifieke plek en in hierdie tyd? Indien nie, wat doen ’n mens? En wat beteken dit?

SATERDAG 17 JULIE 2004

Gister se punt was, as ’n moderne Homo sapiens se behoeftes nie bevredig word nie, dan is sy identiteit – hoe hy homself verbind met die wêreld om hom, wat as primêre funksie het om die persoon in staat te stel om sy behoeftes te bevredig – nie voldoende nie, of verkeerd.

[Nog ’n moontlikheid is dat daar doodgewoon nie genoeg kos en water vir almal in die omgewing is om hulle dors te les en te eet tot hulle versadig is nie.]

* * *

Die primêre doel van identiteit is om die Homo sapiens in staat te stel om sy behoeftes te bevredig in die spesifieke tyd en plek waar hy óf gebore was, óf waar hy homself bevind op ’n latere stadium van sy lewe.

’n Vraag kan dan gevra word: Werk my identiteit, of werk dit nie? Is wie en wat ek is (gegewe, of self-gedefinieerd na kritiese proses) ’n werkbare Homo sapiens model wat my in staat stel om my behoeftes te bevredig? Indien nie, wat is die probleem? Is wie en wat ek is die probleem – met ander woorde, ly ek aan een of ander ongesteldheid of afwyking wat my verhinder om my behoeftes te bevredig? Of is wie en wat ek is spesifiek in hierdie omgewing die probleem? Indien laasgenoemde, het ek twee opsies: ek moet my identiteit aanpas volgens die norms en waardes van die omgewing waarin ek myself bevind ten einde my kanse op oorlewing te versterk, of ek moet migreer na ’n ander omgewing waar wie en wat ek is ten minste nie my kanse op oorlewing te veel sal ondermyn nie.

______________________

Die voller betekenis van die “gegewe self/gekose self” idee

WOENSDAG 14 JULIE 2004

Ek gaan myself begin irriteer as ek aanhou om dit te sê, maar ek dink nie ek is bewus van die volle betekenis en implikasie van die gegewe self/gekose self idee nie.

Feit is dat mense soms dekades opbrand in ’n poging om uit te sorteer wat hulle veronderstel is om te doen. Hulle spandeer jare opsoek na “regte” antwoorde, hulle “werklike” self, hulle “regte” plek, waar hulle “regtig” behoort … sonder om te besef hulle het basies twee keuses: aanvaar hoofsaaklik jou gegewe self en funksioneer as sulks, binne die partikulêre raamwerk van gegewe tyd en plek, of kies wie en wat jy wil wees, en wáár.

Soos ek voorheen ook vermeld het, sal laasgenoemde keuses altyd ingeperk word deur gegewe self, noodlotsdata en behoeftes van die gemeenskap, en tot veral gegewe tyd. Tog, OPSIES BESTAAN.

Sommige mense sal moontlik altyd slagoffers bly van gegewe tyd en plek, maar vra jouself ’n belangrike vraag: Is ek ’n verslane slagoffer van gegewe tyd en plek, of is daar ruimte vir my om keuses te maak?

______________________

Organe, republieke en ander onderwerpe

SONDAG 11 JULIE 2004

Koma, geheueverlies, en bewussyn van die self – verhouding van die liggaam met die “psige”

My selfbewussyn en my vermoë om kritiese denke óór die self te hê terwyl my eie self geensins ongemaklik raak nie, word direk geaffekteer deur die behoorlike funksionering van my belangrikste organe.

Die details van my partikulêre selfbewussyn – taal, kultuur, etnisiteit – hou direk verband met die opgang van die Hollandse Republiek tot vooraanstaande seemoondheid asook gepaardgaande ekonomiese groei en selfs vooruitstrewendheid op die gebied van kuns gedurende die sewentiende eeu.

* * *

Both “sense of self” and “identity” are essential for something to function. What is this something?

* * *

Familie en vriende is belangrik, selfs noodsaaklik vir ons bestaan, omdat ons reken hulle ken ons. Hulle – “weet wie ek is”.

* * *

Dit voel asof ek in die regte boord op en af hardloop, maar nog nie by die regte boom op blaf nie.

* * *

Johnny Clegg sê, “Spirit is the journey, body is the bus.”

Miskien moet ’n mens meer spesifiek wees en sê: The body is the bus, sense of self and particular identity is the driver, and the “spirit” is the passenger that needs both the body, and the self-identity to get where it needs to go. But, go where?

______________________

Notas – geluk – gevolgtrekkings

DINSDAG 6 JULIE 2004

Kies, en glo

Die doelwit is nie om nié in staat te wees tot euwel nie, maar om nie euwel te doen nie.

Dit beteken om jouself in die oë te kyk en te erken, “Ek ís in staat daartoe om sleg te wees, en sleg te doen,” en dan te kiés om nie sleg te wees nie, en nie sleg te doen nie.

Hierdie keuse, soos meeste weet, is nie altyd maklik nie, maar selfs dít moet dien as motivering, eerder as twyfel in jouself.

Gló dat jy goed kan wees. Gló dat jy goed kan doen. Wéés dit dan, en dóén wat goed is.

Ek, en myself: “Ek praat met myself.” ’n Misleidend eenvoudige stelling? Wie’s die “ek” in daai sin, en wie’s die “self”?

WOENSDAG 7 JULIE 2004

Geluk is ’n sintuiglike aangeleentheid

Om gelukkig te wees, is in die eerste plek ’n sintuiglike aangeleentheid.

Dink vir ’n oomblik daaroor: Waarna kyk jy op die oomblik? Wat ruik jy? Wat proe jy? Wat hoor jy? Waaraan raak jy?

Net so belangrik, en dalk belangriker: Waarna kyk jy nie? Wat ruik jy nie? Wat proe jy nie? Wat hoor jy nie? Waaraan raak jy nie?

En dan, as geluk tot ’n groot mate afhanklik is van hoe jy jou onmiddellike omgewing ervaar: Waarna wíl jy kyk? Wat wíl jy ruik? Wat wíl jy proe? Wat wíl jy hoor? Waaraan wíl jy raak?

Gevolgtrekkings op VRYDAG 9 JULIE 2004

1. Wat op ’n stadium gelyk het na wyse keuses wat aanvanklik gelei het tot positiewe resultate, mag in sommige gevalle met die verloop van tyd uiters negatiewe gevolge produseer.

2. Soms moet ’n mens voorgee wat jy nie is nie, om meer positiewe resultate te bewerkstellig.

3. Die verligte, wyse persoon behoort in staat te wees om die spel beter te speel as die onkundige; hy behoort ook in staat te wees om beter beheer oor sy emosies uit te oefen.

4. Die vraag kan gevra word: Wil jy die spel speel?

______________________

Inleiding tot die SLOTHOOFSTUK

Die idee was oorspronklik om die materiaal van hierdie “Slothoofstuk” te gebruik as die vierde en finale deel van die “Persoonlike Agenda” projek. Derhalwe behoort dit nie te lei tot skok en verbasing as ek moet noem dat wat volg, voortbou op die materiaal wat hierdie hoofstuk voorafgegaan het nie.

Berei jouself dus voor vir nog ’n paar dosyn bladsye vol waarnemings, meestal ongevraagde sosiale kritiek, argumente met myself (en met ander mense, maar net in my eie kop), planne wat nie regtig relevant is vir enige iemand anders nie, en insigte wat dalk net handig kan wees vir een of twee mense.

Hierdie hoofstuk kan om verskeie redes steeds gesien word as die nie-amptelike laaste hoofstuk van die “Persoonlike Agenda” projek, terwyl dit ook dien as die eerste hoofstuk van die volgende projek. Laat my dan toe om nou plegtig aan te kondig, sonder enige verdere versuim, die absoluut finale …

SLOTHOOFSTUK

en

HOOFSTUK EEN

van die volgende projek, getiteld:

volume II

POST ONGETITELD

______________________